Budel-Dorplein

 

Beschermd dorpsgezicht

Budel-Dorplein, één van de kleinere kernen in de Gemeente Cranendonck. Dit unieke historische dorp wat in april 2011 de titel “beschermd dorpgezicht” heeft gekregen is de moeite waard om een bezoek te brengen.

Kaarten met een wandeling in Budel-Dorplein op eigen gelegenheid zijn verkrijgbaar bij de VVV in Budel.

Rondleiding met gids

Op elke laatste zondag van de maand om 10.00u en om 14.00u is er een begeleide rondleiding met de Cicerones van Dorplein door het dorp. De start is elke keer op de parkeerplaats van het Gemeenschapshuis De Schakel aan de Sint Barbaraweg 1. Inschrijven is niet nodig, kosten t/m 11 jr gratis en 12 en ouder €2.- p/p en weer of geen weer, de wandelingen gaan altijd door. 

Groepen

Groepen kunnen ook op afspraak een rondleiding krijgen.  Info bij de coördinator Wim Cremers, tel. 0495-492598 of 06-22961675

 

Natuur

Er is een natuurgebied van de oude zandafgraving in beheer van Natuurmonumenten de Looserplas. Deze vind u rechts achter van het Gemeenschapshuis de Schakel aan de Hoortweg. Toegang is mogelijk op de uitgezette paden en er is ook een aangegeven hondenterrein waar de honden mogen loslopen. Het is heel goed mogelijk dat u daar enkele Galloway runderen, reeën of andere dieren tegenkomt.

Natuurgebied Het Ringselven aan het eind van de Gebroeders Looijmansstraat biedt u veel te zien zoals vogels en bijzondere beplanting. Verderop ligt daar dan ook de visvijver van de plaatselijke visvereniging. Als het hard vriest kan hier ook geschaatst worden.

Geschiedenis
Kunst en cultuur

Le Projet de Dorplein

Gesticht in 1892 door de oprichters van de Kempensche Zinkfabriek, de Gebroeders Lucien en Emile Dor en Francois Sepulchre.

In december van dat jaar werkten er al 110 medewerkers bij de fabriek en die hadden huisvesting nodig.  Een van de directeuren, Emile Dor tekende zelf het dorp. Het zgn. “Le projet de Dorplein“. Hij tekende een, recht op de fabriek gerichte Hoofdstraat en de eveneens op het bedrijf georiënteerde Theo Stevenslaan, die ongeveer met de oever van het Ringselven meedraait.

Het fabrieksdorp heette van oorsprong Nieuwdorp (“De Auw Hei”). Maar op 5 september 1893 kreeg het de naam Dorplein als blijvende herinnering aan de gebroeders Dor. Je moest bij in en uitgaan van het dorp altijd een slagboom door. Wat weer aangeeft dat Dorplein een geheel op zichzelf staande gemeenschap was.
Het project was voor die tijd een heel ambitieus plan.

Aan de Hoofdstraat komt een directeursvilla (”de witte villa”). Daar tegenover bedenkt hij de kerk, de huidige St. Josephkerk, die overigens pas in 1951-1952 gebouwd wordt.

Eveneens aan de Hoofdstraat komt het hotel Sint Joseph, later bekend als de Cantine, wat in de loop der jaren slaapplaats heeft geboden aan de arbeiders van de fabriek, asielzoekers en medewerkers van diverse commerciële bedrijven zoals uitzendbureau’s waardoor er vandaag de dag Polen gehuisvest zijn.

In de daar aanwezige gerenoveerde Theaterzaal vinden tegenwoordig toneel en muziekvoorstellingen plaats en elke vrijdagavond repeteert de plaatselijke harmonie “Les Echos de Dorplein” hier.

In 1898 werd Hotel St. Joseph in gebruik genomen. In de volksmond ”de Cantine” of ”Kantine” of ”Kantien” genoemd.

Het gebouw leverde onderdak aan vrijgezellen, een jongens en een meisjesschool, een bakkerij, een was- en strijkinrichting, een toneelzaal, winkel, ziekenzaal, klooster en kapel. De van heinde en ver bekende Theaterzaal wordt momenteel geheel gerenoveerd door vele vrijwilligers olv de stichting De Parels van Dorplein, die zich geheel (belangenloos) inzet voor rehabilitatie van de oude gebouwen in dit dorp.

Er volgden nog diverse straten met villa’s voor de directie en bijvoorbeeld de  zogenaamde carré woningen voor de arbeiders. Alle woningen werden in Vlaamse bouw uitgevoerd, wat dit dorp ook nog eens extra bijzonder maakt. Hoe hoger de functie op de fabriek hoe groter de woning. De huizen werden gewoon op volgorde van bouw genummerd, waar de post heden ten dage nog wel eens last van heeft. Ook heeft het dorp zijn eigen gevangenis, welke nu in privé bezit is maar waar de Heemkundekring “de Baronie van Cranendonck” het gebruik en onderhoud van op zich heeft genomen en dit weer met de hulp van de hulp van de vele Dorpleinse vrijwilligers het totaal heeft gerenoveerd.

Meer weten over Budel-Dorplein ? Kijkt u eens op de sites van:

www.historiekzm.nl  Over het ontstaan van de Zinkfabriek en het dorp.

www.dorpleinuniek.nl Over het wel en wee van het dorp anno nu.

 

VVV Cranendonck

De VVV Cranendonck is gevestigd
naast het Schepenhuis in het centrum van Budel.  

voor meer informatie